Środki trwałe w jednostkach sektora finansów publicznych – wycena, ewidencja księgowa, inwentaryzacja, klasyfikacja budżetowa w 2027 r.

Prawidłowe gospodarowanie majątkiem trwałym, jego wycena, ewidencja oraz inwentaryzacja stanowią jeden z najbardziej drobiazgowych i kontrolowanych obszarów rachunkowości w jednostkach sektora finansów publicznych. Służby finansowo-księgowe oraz pracownicy odpowiedzialni za gospodarkę majątkową muszą sprawnie odróżniać nakłady na ulepszenie i modernizację od wydatków na remonty i konserwację, prawidłowo rozliczać inwestycje (w tym w obcych środkach trwałych lub inwestycje zaniechane) oraz przygotować się na nowe wymogi w klasyfikacji budżetowej wydatków majątkowych od 2027 roku.

Podczas zajęć krok po kroku przeanalizujemy pełen cykl życia środka trwałego – od kwalifikacji i ustalenia wartości początkowej, przez ewidencję i obieg dokumentów, po inwentaryzację, likwidację oraz przypisanie odpowiedzialności za majątek. W szczególności przeanalizujemy:

• Klasyfikację i wycenę środków trwałych – zasady kwalifikacji do środków trwałych i pozostałych środków trwałych, ustalanie wartości początkowej (zakup, wytworzenie, komunalizacja, darowizna) oraz tworzenie zbiorczych obiektów inwentarzowych.
• Środki trwałe w budowie (inwestycje) – rozgraniczenie ulepszenia i modernizacji od remontu i konserwacji, kwalifikowanie kosztów bezpośrednich i pośrednich, rozliczanie inwestycji w obcych środkach trwałych oraz postępowanie przy zaniechaniu inwestycji.
• Nową klasyfikację budżetową wydatków majątkowych od 2027 roku – zmiany w ewidencjonowaniu wydatków i transferów majątkowych oraz zakupów gotowych środków trwałych.
• Inwentaryzację majątku trwałego – procedury, metody i częstotliwość przeprowadzania spisu z natury oraz weryfikacji, a także zasady rozliczania i dokumentowania wyników w księgach rachunkowych.
• Procedury wycofania i likwidacji składników majątku – sprzedaż, nieodpłatne przekazanie, zniszczenie oraz ewidencja pozabilansowa niskocennych składników.
• Odpowiedzialność i procedury wewnętrzne – podział zadań w zakresie gospodarki majątkowej oraz kontrola dysponowania składnikami mienia.

• Kompleksowo opanujesz i uporządkujesz zasady wyceny, ewidencji oraz rozliczania środków trwałych w jednostce sektora finansów publicznych.
• Przygotujesz swoją jednostkę do nadchodzących zmian w klasyfikacji budżetowej wydatków majątkowych od 2027 roku.
• Nauczysz się bezbłędnie rozróżniać ulepszenia i modernizacje od prac remontowych i konserwacyjnych, eliminując ryzyko błędnej kwalifikacji wydatków.
• Prawidłowo przeprowadzisz i udokumentujesz proces inwestycyjny, w tym rozliczenie inwestycji w obcych środkach trwałych oraz prawidłowe ujęcie zaniechanych przedsięwzięć.
• Sprawnie zorganizujesz i przeprowadzisz inwentaryzację środków trwałych oraz inwestycji w toku, dbając o pełną spójność ewidencji ze stanem faktycznym.
• Przeanalizujesz wymogi formalno-prawne i ewidencyjne dotyczące procedur likwidacji, sprzedaży oraz nieodpłatnego przekazania mienia.
• Precyzyjnie ustalisz zakres odpowiedzialności i wewnętrzne procedury obiegu dokumentów majątkowych, chroniąc jednostkę przed zastrzeżeniami organów kontrolnych.

1.   Środki trwałe w jst i jej jednostkach organizacyjnych – zasady ewidencji księgowej, obowiązki wynikające z ustawy o rachunkowości oraz zasad rachunkowości budżetowej. Postać środka trwałego, okres ekonomicznej użyteczności, kompletność i zdatność do użytkowania, przeznaczenie na własne potrzeby jednostki, wartość istotna (dolna granica wartości) środka trwałego.
2.  Klasyfikacja budżetowa wydatków na finansowanie środków trwałych w budowie (inwestycji) oraz zakupu gotowych środków trwałych – zmiany od 2027 r. Wydatki i transfery majątkowe według nowej klasyfikacji budżetowej.
3.  Środki trwałe (ŚT) – kwalifikacja, wycena, ewidencja, obieg dokumentów i informacji: 
• sposób kwalifikacji składników do środków trwałych i pozostałych środków trwałych; 
• zasady ewidencji księgowej, tworzenie zbiorczych obiektów inwentarzowych;
• ustalenie wartości początkowej - cena nabycia i koszt wytworzenia, zakup, zamiana, nieodpłatne nabycie, przekazanie i przejęcie środków trwałych, wieczyste użytkowanie, trwały zarząd, komunalizacja, wywłaszczenie, ujawnienie nadwyżki);
• likwidacja – sprzedaż, nieodpłatne przekazanie, trwały zarząd, zniszczenie lub rezygnacja z używania mienia;
• aktywa obce w używaniu; nakłady na obce środki trwałe;
• aktywa własne przekazane innym podmiotom;
• pozabilansowa środków trwałych (niskocenne składniki majątku).
4. Środki trwałe w budowie (inwestycje) – ewidencja, obieg dokumentów i informacji:
• zmiany wartości początkowej ŚT (ulepszenie, modernizacja, remont, konserwacja);
• koszty kwalifikowane do inwestycji, koszty bezpośrednie i pośrednie; 
• zakończenie i rozliczenie inwestycji,
• zaniechanie inwestycji (bez efektu);
• inwestycje w obcych środkach trwałych (podstawa realizacji wydatków ze środków publicznych);
• inwestycje jst i ich rozliczenie w jednostkach podległych.
5.  Inwentaryzacja środków trwałych, środków trwałych w budowie: potwierdzenie danych, wynikających z ksiąg rachunkowych ze stanem rzeczywistym (rzetelnie, obiektywnie) - procedury wewnętrzne, metoda, częstotliwość, sposób przeprowadzenia, rozliczenie inwentaryzacji i ujęcie wyników w księgach rachunkowych, udokumentowanie;
6.  Odpowiedzialność za rachunkowość jednostki i gospodarkę majątkiem trwałym: kontrola dysponowania składnikami majątku trwałego, procedury wewnętrzne, podział zadań.
7.   Konsultacje.

Szkolenie skierowane jest do:

• Skarbników oraz głównych księgowych jednostek samorządu terytorialnego i jednostek podległych (jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych).
• Kierowników i pracowników działów finansowo-księgowych oraz ewidencji majątku trwałego.
• Pracowników działów inwestycji, gospodarki komunalnej i mienia odpowiedzialnych za realizację i rozliczanie zadań majątkowych.
• Przewodniczących i członków komisji inwentaryzacyjnych oraz zespołów spisowych.
• Kierowników i głównych księgowych Centrów Usług Wspólnych (CUW), prowadzących ewidencję majątku jednostek obsługiwanych.

Zastępca Naczelnika Wydziału Kontroli Gospodarki Finansowej w Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach, specjalista i wieloletni szkoleniowiec w zakresie zagadnień dotyczących gospodarki finansowej, rachunkowości, kontroli i nadzoru nad jednostkami sektora finansów publicznych, praktyk w dziedzinie kontroli i audytu jednostek sektora finansów publicznych.