Zmiany Ordynacji podatkowej od 1 października 2026r. i ich wpływa na rachunkowość podatków, opłat lokalnych i innych należności publicznoprawnych

Poświęcone zasadom rachunkowości podatków i opłat lokalnych oraz praktycznym skutkom zmian w Ordynacji podatkowej obowiązujących od 1 października 2026 r. Uczestnicy poznają zasady dokonywania przypisów, odpisów, korekt i przeksięgowań w ewidencji księgowej, rozliczania wpłat i nadpłat oraz postępowania z należnościami przedawnionymi. Omówione zostaną również zasady funkcjonowania konta 221, dokumentowania operacji księgowych, zarachowania wpłat, rozliczania odsetek i kosztów upomnienia oraz prawidłowego postępowania w przypadku zaległości podatkowych.

• poznanie praktycznych konsekwencji zmian w Ordynacji podatkowej obowiązujących od 1 października 2026 r.;
• prawidłowe dokonywanie przypisów, odpisów, korekt i przeksięgowań w ewidencji księgowej;
• sprawne rozliczanie wpłat, rat, nadpłat, odsetek i kosztów upomnień;
• właściwe dokumentowanie operacji księgowych i wykorzystywanie odpowiednich podstaw do zapisów w ewidencji.

1. Ogólne zasady ewidencji księgowej w zakresie podatków i opłat – obowiązujące przepisy (zastosowanie wybranych przepisów ustawy o rachunkowości, ustawy o finansach publicznych, ordynacji podatkowej, rozporządzeń Ministra Finansów).
2. Podstawa przypisu (deklaracja, decyzja, zawiadomienie o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi).
3. Szczegółowe omówienie zasad funkcjonowania konta rozrachunkowego 221 – „Należności z tytułu dochodów budżetowych” .
4. Czy podstawą przypisu/odpisu jest decyzja doręczona czy ostateczna?
5. Składanie deklaracji za okresy wsteczne np. od 2022r. (na których drukach?, starych czy aktualnie obowiązujących?)
6. Czy wydana np. 20 września 2026r. decyzja określająca wysokość podatku od nieruchomości osoby fizycznej za rok 2022 doręczona 25 września 2026r. stanowić będzie podstawę przypisu należności na karcie kontowej zobowiązanego i w którym miesiącu?
7. Czy podatnika należy informować o przedawnieniu należności?
8. W jaki sposób dokonać przypisu deklaracji za okresy wsteczne (czy należą się odsetki za okresy wsteczne, w przypadku gdy deklaracje nie były składane? Od kiedy liczyć odsetki? Na podstawie jakiego dokumentu przypisać odsetki?)
9. Kiedy dokonać odpisu należności w związku z jej umorzeniem – decyzja wydana we wrześniu 2026r. a doręczona podatnikowi 15 października  2026r.?
10. Przypisywanie korekt deklaracji (terminy składania).
11. Kiedy i na jakiej podstawie przypisać koszty upomnienia.
12. Sposoby płatności podatków i  opłat.
    • zapłata w kasie
    • zapłata na rachunek bankowy,
    • zapłata do inkasenta.
    • zapłata przez tzw. wyręczyciela – podwyższenie kwoty, którą za podatnika może wpłacić inny podmiot – zmiana Ordynacji podatkowej od 1 października 2026r.
13. Zarachowanie wpłaty dokonanej po terminie płatności Czy zarachować należy zgodnie ze wskazaniem podatnika np. tylko na należność główną? Czy i kiedy organ podatkowy musi wydać postanowienie o zarachowaniu wpłaty? Czy nadpłatę z podatku rolnego można przeksięgować na należności cywilnoprawne? Czy wpłatę dokonaną przez podatnika można zarachować na zaległość objętą tytułem wykonawczym?)
14. Zarachowanie wpłat dokonanych tytułem rat, na które organ podatkowy rozłożył podatek lub zaległość podatkową – zmiana Ordynacji podatkowej od 1 października 2026r.
15. Jak należy zarachować wpłatę w przypadku równoczesnego istnienia układu ratalnego i zaległości w innym tytule podatkowym?
16. Które podmioty muszą regulować płatności podatków i opłat w formie bezgotówkowej
17. Przedawnienie podatków i opłat.
    • kiedy dochodzi do przedawnienia należności?
    • w jaki sposób może dojść do przerwania biegu terminu przedawnienia?
    • w jaki sposób i kiedy odpisać przedawniony podatek i/lub opłatę z konta zobowiązanego?
    • jakie są konsekwencje bilansowe niedokonania odpisu przedawnionej należności?
    • czy pracownik księgowości może odpowiadać dyscyplinarnie za nieterminowe odpisywanie przedawnionych należności?
18. Postępowanie z nadpłatami podatków.
    • czy na każdą kwotę nadpłaty powinna być wydana decyzja?
    • zmiana przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie nadpłaty, m.in. - zwrotu nadpłaty bez wydawania decyzji o nadpłacie, stwierdzenie nadpłaty bez wniosku podatnika, zmiany w zakresie terminów zwrotu i oprocentowania nadpłaty.
    • czy organ podatkowy wszczyna postępowanie w spranie nadpłaty w urzędu czy na wniosek podatnika?
    • kiedy i w jakiej formie nadpłaty powinny być zwrócone?
    • kiedy przedawnia się prawo do nadpłaty?
    • jak postąpić z nadpłatą gdy już przedawniło się prawo do jej zwrotu?

Pracownicy urzędów gmin i miast zajmujących się rachunkowością podatkową, ewidencją należności publicznoprawnych oraz obsługą finansowo-księgową podatków i opłat lokalnych. 

doświadczony szkoleniowiec i praktyk z zakresu procedur postępowania podatkowego, wymiaru podatków i opłat lokalnych, rachunkowości opłat za gospodarowanie odpadami lokalnymi, kontroli wewnętrznej, dochodów samorządowych, windykacji należności budżetowych, cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych. Przez wiele lat pełniła funkcje Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat oraz Z-cy Dyrektora Wydziału Egzekucji Administracyjnej i Windykacji w jednym z największych urzędów miejskich, nadzorując wymiar, pobór, rachunkowość i egzekucję należności budżetowych. Autorka opracowań w czasopismach, np. Wspólnota, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, Finanse Publiczne. Stały współpracownik FRDL.