1. Ramy prawne:
• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act).
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI, obowiązujące od 27 lipca 2026 r.).
• Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. poz. 1003).
• Definicja systemu AI (art. 3 pkt 1 rozporządzenia) — i co nie jest systemem AI?
• Role: dostawca a podmiot stosujący.
• Zakres podmiotowy ustawy krajowej i wyłączenia (art. 3 ustawy).
2. Praktyki zakazane i kompetencje pracowników - obowiązki obowiązujące od 2 lutego 2025 r.:
• Katalog praktyk zakazanych z art. 5 rozporządzenia w perspektywie administracji.
• Nowy zakaz wprowadzony Digital Omnibus (art. 5 po zmianie).
• Art. 4 rozporządzenia po zmianie: obowiązek podejmowania środków wspierających rozwój kompetencji w zakresie AI.
• Jak udokumentować wykonanie art. 4: plan podnoszenia kompetencji, rejestr uczestnictwa, materiały instruktażowe, zróżnicowanie poziomów dla kadry kierowniczej, użytkowników i obsługi technicznej.
3. Obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act — od 2 sierpnia 2026 r.:
• Art. 50 AI Act: informowanie o interakcji z systemem AI, oznaczanie treści syntetycznych, ujawnianie treści typu deepfake, informowanie o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej.
• Teksty publikowane w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego (art. 50 ust. 4).
• Wyłączenie oparte na kontroli redakcyjnej człowieka i odpowiedzialności redakcyjnej.
• Funkcja pomocnicza narzędzia AI (korekta, poprawa jakości, formatowanie) — kiedy nie powstaje obowiązek oznaczenia?
• Materiały graficzne i wideo w promocji gminy— kiedy powstaje obowiązek ujawnienia i jak go wykonać, aby nie zniekształcić przekazu?
• Wytyczne Komisji Europejskiej z 20 lipca 2026 r. w sprawie obowiązków przejrzystości oraz Kodeks praktyk przyjęty przez Komisję 10 czerwca 2026 r.
• Brak ustawowego wzoru oznaczenia.
• Sankcja: administracyjna kara pieniężna.
• Regulamin korzystania z AI w urzędzie – przykład.
4. Systemy wysokiego ryzyka w administracji — przygotowanie do 2 grudnia 2027 r.
• Obowiązki podmiotu stosującego (art. 26). Ocena skutków dla praw podstawowych (art. 27).
• Rejestracja podmiotów publicznych, stosujących systemy wysokiego ryzyka w unijnej bazie danych.
• Systemy używane przez sektor publiczny wprowadzone przed terminem stosowania nowych wymogów — bezwzględny termin dostosowania 2 sierpnia 2030 r.
• Co zrobić w 2026 r.: inwentaryzacja systemów, wstępna klasyfikacja, renegocjacja umów z dostawcami, zabezpieczenie dostępu do dokumentacji technicznej.
5. Nadzór krajowy — KRiBSI, kontrola, postępowanie, kary.
6. AI a RODO, k.p.a. i tajemnice prawnie chronione:
• Podstawa prawna przetwarzania danych osobowych przy użyciu narzędzia AI; ograniczenie celu i minimalizacja w praktyce promptowania.
• Powierzenie przetwarzania dostawcy narzędzia — umowa powierzenia, podpowierzenia, lokalizacja przetwarzania, transfery do państw trzecich.
• Relacja oceny skutków dla ochrony danych (DPIA) do oceny skutków dla praw podstawowych (FRIA).
• Zautomatyzowane podejmowanie decyzji — art. 22 RODO a art. 86 AI Act.
• K.p.a.: czy projekt pisma lub decyzji, przygotowany z użyciem AI narusza przepisy procedury? Kto podpisuje, kto ponosi odpowiedzialność, jak wygląda uzasadnienie w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a.?
• Tajemnice prawnie chronione: dane osobowe, tajemnica skarbowa, informacje niejawne, tajemnica przedsiębiorstwa kontrahenta, dane z akt postępowań — bezwzględny zakaz wprowadzania do narzędzi ogólnodostępnych i sposób jego wyegzekwowania.
• Prawo autorskie: status treści wygenerowanej przez AI, ryzyko naruszenia praw osób trzecich, oświadczenia i klauzule w umowach z wykonawcami materiałów promocyjnych i opracowań.
7. Dokumentacja i budowa ładu AI w jednostce:
• Inwentaryzacja: jak w praktyce ustalić, z jakich narzędzi AI korzystają już pracownicy?
• Rejestr systemów sztucznej inteligencji. Karta klasyfikacji systemu.
• Zarządzenie kierownika jednostki w sprawie zasad korzystania z systemów sztucznej inteligencji — minimalna treść, katalog zastosowań dozwolonych i zakazanych, obowiązek weryfikacji wyniku przez człowieka, zasady oznaczania treści, tryb zgłaszania incydentów.
• Podział odpowiedzialności: kierownik jednostki, koordynator do spraw AI, inspektor ochrony danych, osoba odpowiedzialna za cyberbezpieczeństwo, kierownicy komórek.
• Włączenie zagadnienia AI do kontroli zarządczej.
• Przykładowe dokumenty do zastosowania.