Ubezwłasnowolnienie, prawa i majątek mieszkańców DPS - aspekty prawne i praktyczne

Podczas szkolenia kompleksowo omówione zostaną zagadnienia ubezwłasnowolnienia, zdolności do czynności prawnych oraz ochrony praw i majątku mieszkańców domów pomocy społecznej. Uczestnicy zdobędą praktyczną wiedzę dotyczącą składania i oceny oświadczeń woli, skutków ich wad oraz konsekwencji prawnych ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych. Szkolenie łączy aspekty prawne z codzienną praktyką funkcjonowania DPS, wskazując realne ryzyka i bezpieczne rozwiązania. Jest to niezbędne wsparcie dla osób podejmujących decyzje dotyczące mieszkańców o ograniczonej zdolności prawnej.

• Zdobycie usystematyzowanej wiedzy na temat zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz ich znaczenia w życiu codziennym mieszkańców DPS.
• Poznanie zasad skutecznego składania i interpretowania oświadczeń woli oraz identyfikowania wad, które mogą prowadzić do nieważności czynności prawnych.
• Zrozumienie przesłanek, rodzajów i skutków ubezwłasnowolnienia częściowego i całkowitego, w tym konsekwencji osobistych, majątkowych i organizacyjnych.
• Nabycie praktycznych umiejętności związanych z procedurą ubezwłasnowolnienia, od złożenia wniosku, przez udział sądu i prokuratora, po wydanie orzeczenia.
• Poznanie roli, obowiązków i odpowiedzialności opiekuna oraz kuratora, w tym zasad dokonywania czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem.

1. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych:
• Zakres i znaczenie zdolności prawnej w polskim systemie prawnym.
• Moment uzyskania zdolności prawnej i jej znaczenie dla osoby dorosłej.
• Zdolność do czynności prawnych – kiedy powstaje i jakie daje uprawnienia?
• Forma czynności prawnych.
• Ograniczenie lub utrata zdolności do czynności prawnych – konsekwencje prawne, życiowe 
i majątkowe.
2. Oświadczenie woli – zasady składania i interpretacji:
• Znaczenie oświadczeń woli w obrocie prawnym.
• Wpływ nieprawidłowego lub wadliwego złożenia oświadczenia woli na ważność czynności.
3. Wady oświadczeń woli a ważność czynności prawnych:
• Błąd i jego rodzaje – kiedy prowadzi do nieważności czynności.
• Groźba i jej skutki prawne.
• Zaburzenia psychiczne jako przeszkoda w skutecznym złożeniu oświadczenia woli.
• Procedura uchylania się od skutków czynności dokonanej pod wpływem błędu.
4. Instytucja ubezwłasnowolnienia – charakterystyka:
• Cele i funkcje ubezwłasnowolnienia w kontekście ochrony osoby i jej majątku.
• Ubezwłasnowolnienie częściowe – zakres ograniczeń i typowe przypadki.
• Ubezwłasnowolnienie całkowite – skutki osobiste, prawne i majątkowe.
5. Przesłanki ubezwłasnowolnienia:
• Choroby psychiczne jako przesłanka ingerencji sądu.
• Niepełnosprawność intelektualna – stopień i znaczenie dla zakresu ubezwłasnowolnienia.
• Inne zaburzenia psychiczne.
• Uzależnienia (alkoholizm, narkomania) jako uzasadnienie ograniczenia zdolności do czynności prawnych.
6. Postępowanie w sprawach o ubezwłasnowolnienie - przebieg i praktyka:
• Kto może wystąpić z wnioskiem - legitymacja czynna i sposób jej wykazania.
• Dokumentacja medyczna - rola zaświadczenia lekarskiego.
• Znaczenie udziału Prokuratora w postępowaniu.
• Wniosek o ubezwłasnowolnienie - wymagane elementy i załączniki.
• Ustalenie właściwości sądu.
• Instytucja kuratora.
• Opłaty i koszty procesu.
• Obowiązek wysłuchania uczestnika – zasady.
• Orzeczenie sądu i jego skutki w życiu codziennym oraz w zakresie zarządu majątkiem.
7. Opieka i kuratela - rola, obowiązki i odpowiedzialność:
• Procedura ustanowienia opiekuna lub kuratora.
• Kryteria wyboru osoby pełniącej funkcję opiekuna lub kuratora.
• Podstawowe i rozszerzone obowiązki opiekuna/kuratora.
• Czynności przekraczające zwykły zarząd - zgody sądu, przykłady, ryzyka.
8. Zasady kierowania i pobytu mieszkańców w DPS:
• Umieszczanie za zgodą osoby.
• Umieszczanie bez zgody - przesłanki, procedura, rola sądu.
• Obowiązki DPS wobec mieszkańca o ograniczonej zdolności do czynności prawnych.
9. Depozyty i majątek mieszkańców DPS:
• Zasady prowadzenia depozytów.
• Zakres odpowiedzialności jednostki za powierzony majątek.
• Czynności, które może wykonywać opiekun/kurator w imieniu mieszkańca.
• Prawa mieszkańca ubezwłasnowolnionego lub z ograniczoną zdolnością w zakresie dysponowania swoimi środkami.
10. Planowane zmiany w zakresie wspieranego podejmowania decyzji.
11. Odpowiedzi na pytania.

Pracownicy Miejskich i Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej oraz Domów Pomocy Społecznej, pracownicy wydziałów zdrowia, wszystkie osoby wypełniające obowiązki związane z umieszczaniem osób w DPS.

Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolwentka kierunku Human Resources w Wyższej Szkole Europejskiej im. ks. J. Tischnera w Krakowie. Ukończyła studia doktoranckie na Uniwersytecie Jagiellońskim (Instytut Prawa Własności Intelektualnej UJ). Posiada ponad 23 lat doświadczenia, które zdobywała współpracując przez wiele lat z jedną z największych kancelarii adwokackich w Polsce. Od 2015 roku prowadzi własną kancelarię adwokacką. Posiada doświadczenie w prowadzeniu szkoleń, w swej praktyce zajmuje się zagadnieniami związanymi z prawem administracyjnym, cywilnym i gospodarczym, ze szczególnym uwzględnieniem procesów inwestycyjnych.