Regulacja stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych – nowe przepisy w pytaniach i odpowiedziach

Podczas proponowanego szkolenia ekspert w wieloletnim doświadczaniem odpowie na szereg pytań dotyczących omawianego zagadnienia oraz pokaże jak w pytaniach i odpowiedziach rozwiązać najczęstsze problemy przy regulacji dróg ogólnodostępnych.

• Poznasz główne założenia i cele ustawy Dz.U. 2023 poz. 1722.

• Uporządkujesz informacje o rozbieżności między nową ustawą a wcześniejszymi przepisami (np. art. 73 ugn, ustawa drogowa, Kodeks cywilny).

• Zdobędziesz praktyczne umiejętności stosowania przepisów ustawy z 13 lipca 2023 r. 

• Dowiesz się, jak skutecznie przygotować i udokumentować wniosek o nabycie gruntów zajętych pod drogi ogólnodostępne.

• Nauczysz się identyfikować, czy dana droga spełnia przesłanki ustawowe (ogólnodostępność, utwardzenie, 20 lat władania).

• Otrzymasz wzory, przykłady decyzji administracyjnych i innych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania administracyjnego.

• Uzyskasz między innymi odpowiedzi na pytania: 

 Jak udowodnić, że gmina była posiadaczem drogi przez wymagane 20 lat? Czy wystarczy obecna uchwała? Czy można posługiwać się fakturami, decyzjami, oświadczeniami mieszkańców?

 Czy ustawa ma zastosowanie do drogi, która ma numer jako droga publiczna, ale brak jest stosownej uchwały?

 Czy inwestycje ZRID prowadzone na działkach, które są we władaniu samoistnym gminy, powodują uwłaszczenie? Czy w takich przypadkach przysługuje odszkodowanie?

 Czy drogi o nawierzchni asfaltowej również podlegają regulacji na podstawie ustawy?

 Jak nabyć na własność drogę, która posiada uchwałę i jest zaliczona do dróg publicznych, ale widnieje jako samoistne władanie? Czy można skorzystać z komunalizacji? Co w przypadku dróg powstałych po scaleniu?

 Czy drogi wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę mogą być objęte ustawą, jeśli są użytkowane publicznie?

 Czy droga, która nie ma uchwały, ale posiada numer, może zostać uregulowana ustawą?

 Czy droga bez wylotu może być uznana za ogólnodostępną?

 Czy wniosek do starosty może obejmować kilka dróg, czy dla każej należy złożyć osobny?

 Czy jedno oświadczenie mieszkańca może dotyczyć kilku działek, czy musi być osobne dla każdej?

 Czy do założenia księgi wieczystej wystarczy uchwała o zaliczeniu drogi do publicznej, czy potrzebne są też inne dokumenty (np. decyzje scaleniowe)?

 Czy osoby składające oświadczenia mogą być wzywane do udziału w rozprawie administracyjnej?

 Czy faktury i umowy dotyczące utrzymania lub ubezpieczenia dróg, zawierające ogólny opis bez numeru działki, są wystarczające jako dowód?

 Czy droga musi łączyć dwie drogi publiczne, by była objęta ustawą?

 Czy połączenie drogi publicznej z drogą wewnętrzną o uregulowanym stanie prawnym spełnia przesłanki ustawy?

 Czy wpis o samoistnym władaniu Skarbu Państwa w ewidencji gruntów uniemożliwia regulację przez gminę, która użytkuje drogę?

 Jak uregulować drogi gruntowe wewnętrzne, które nie są utwardzone?

 Czy przesunięcia ogrodzeń na drogę przekreślają 20-letnie władanie gminy?

 Czy załączona mapa do wniosku musi być zasadnicza, czy wystarczy ewidencyjna?

 Czy analiza mapy musi być wykonana przez geodetę z uprawnieniami?

 Czy można wpłacić odszkodowanie do depozytu sądowego, jeśli nie można ustalić właściciela?

 Czy gmina może negocjować odszkodowanie z byłym właścicielem po wydaniu decyzji?

 Mapa podziałowa – jak przygotować prawidłowy opis?

 Wycena - odszkodowanie, co i jak?

1. Podstawy prawne i zakres ustawy:

• Jakie drogi objęte są nową ustawą z 13 lipca 2023 r.?

• Czy ustawa dotyczy tylko gmin?

• Na czym polega „ogólnodostępność” i jak ją udowodnić?

2. Warunki formalne nabycia własności przez gminę:

• Jakie przesłanki muszą być spełnione, by skorzystać z ustawy?

• Co oznacza „władanie przez co najmniej 20 lat”?

• Czy droga musi być utwardzona – w jaki sposób?

• Czy droga ogólnodostępna musi być połączona z drogami publicznymi („wlot” – „wylot”)?

3. Procedura – krok po kroku:

• Jak złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez gminę?

• Jakie dokumenty i dowody są wymagane?

• Kto wydaje decyzję i czy podlega ona wpisowi do KW?

4. Dowody i dokumentacja:

• Jak udowodnić, że droga była użytkowana publicznie przez 20 lat?

• Czy zeznania świadków są wystarczające?

• Jakie znaczenie mają mapy, zdjęcia, wpisy w ewidencji?

5. Praktyczne problemy interpretacyjne:

• Czy można nabyć fragment drogi przebiegającej przez kilka działek?

• Co z drogami współużytkowanymi przez kilka gmin?

• Jak odróżnić drogę „ogólnodostępną” od „wewnętrznej”?

6. Ograniczenia i ryzyka:

• Jakie przypadki wyłączają możliwość skorzystania z ustawy?

• Co z roszczeniami właścicieli, którzy nigdy nie zostali wywłaszczeni?

• Czy właściciel może zaskarżyć decyzję o nabyciu przez gminę?

7. Przykłady zastosowania ustawy w praktyce JST.

• Pracownicy wydziałów zajmujących się gospodarką nieruchomościami, infrastrukturą drogową, planowaniem przestrzennym oraz wydziałów prawnych (wydziały geodezji, gospodarki nieruchomościami, inwestycji).
• Radcy prawni jednostek samorządu.
• Osoby przygotowujące dokumentację do inwestycji drogowych i dofinansowań (RFRD, Polski Ład).

Doświadczony pracownik samorządowy z długoletnim stażem (od ponad 23 lat) – Kierownik Referatu Gospodarki Nieruchomościami w Starostwie Powiatu Warszawskiego Zachodniego, ukończone studia MBA in Community Management Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. Osobiście prowadzi postępowania w omawianym zakresie oraz współpracuje z innymi jednostkami samorządu terytorialnego i administracji rządowej.